Saturday, July 25, 2020

फूर्ति



मैले नगाए दिनरात
कति निरस हुन्थ्यो यो धर्ती
मेरो नै सिको गरेर अहिले
फूर्ति लाउँछ त्यो मान्छे

यसै भन्दो हो झ्याउँकिरी

मैले नटर्टराए दिनरात
कति सुक्खा हुन्थ्यो यो धर्ती
मेरो मिहेनतमा गिर खेलेर
फूर्ति लाउँछ त्यो मान्छे

यसै भन्दो हो भ्यागुतो

म नकराए बिहान बेलुकी
कति लाटो हुन्थ्यो बबुरो
मेरो दीक्षाले बाटो भएर
फूर्ति लाउँछ त्यो मान्छे

यसै भन्दो हो काग

म नभुके रातभरि
टाट पल्टिन्थ्यो उहिल्यै
मेरो सुरक्षामा उँभो लागेर
फूर्ति लाउँछ त्यो मान्छे

यसै भन्दो हो कुकुर

मैले दया गर्दै नगरे
कहाँ रहन्थ्यो यो धर्ती?
मेरो कृपामा बाँच्न पाएर
फूर्ति लाउँछन् यी भातमाराहरू !

यसै भनिरहन्छ मान्छे

चर्चामा नआएको पात्र



धरहरा ठडिएपछि
फेदबाट माथि हेर्ने पहिलो व्यक्तिले
भनेथ्यो होला दावीका साथ:
"कसका लागि बनाको होला
यो सुइरोजस्तो घर,
मान्छे त खुस्केट नै हो भिमसेन !"

धरहराको टुप्पोमा पुगेर
वरपर हेर्ने पहिलो व्यक्तिले पनि
भनेथ्यो होला दावीका साथ:
"वाह ! क्यै नबुझी किन बनाउँथ्यो
यो सुइरोजस्तो घर,
मान्छे त वुद्धिमान् नै हो यो भिमसेन !"

भिमसेनको चर्चा खूब भयो
धरहराको चर्चा खूब भयो
दुबैको इतिहास लेखियो,
अझ दु-दुई पटक भत्काइदिने
भुइँचालोको इतिहास लेखियो

ठिकै त थियो होला नि
त्यो 'खुस्केट' भन्ने व्यक्ति पनि,
न उसको कहिल्यै चर्चा भो
न इतिहास नै लेखियो !

होस् गर है

सुन्दैछु,
तिमी अरिङ्गालको गोलो
रुमालमा पोको पारेर
म तिर आउँदैछौ रे !

थाहा छ?
म त खेलेर हुर्केको
अरिङ्गाल, बारुलो र भिरमौरीहरूसँगै,
म त झेलेर आएको
तीभन्दा बिषालु र रिसाहा जन्तुहरू ।

थाहा छ?
अरिंगाल कोसँग रिसाएको छ? 

धान्न सक्छौ यो दोहोरो दुष्मनि ?
होस् गर !

लागो

अलिकति गन्हाएको नै थियो धुवाँ
बुझ्नेले बारम्बार भनेथे जोडजोडले
त्यो भुसभित्र बढिरहेको आगो थियो
सुँघ्नेले सुँघेका र सुन्नेले सुनेकैथे होलान्
तानेर बाहिर हुत्याउन खोजेझैँ पनि लाग्थ्यो
तर त्यहाँ पनि छिनिसकेको धागो थियो
उकुसमुकुस तापमाथि या फैलिएको रापमाथि
चल्ने विकल्प यत्ति थियो र थलिनु थियो एकदिन
ठाने कतिले थकान जुन झाँक्री चाहिने लागो थियो

Facebook Fragments XX

Perhaps
Going deaf and dumb
Is a greater boon
Than having to live
In endless cacophony
---

इतिहासका नायकहरूमा
भाउ खोज्ने भन्दा
दाउ छोप्नेहरू
बढी छन् !
---
भगवान
तिमी आफैँ देखाइदेऊ
रिट्ठोलाई गिट्ठो बनाएर
धरोधर्म
जीवनभरि हर दिन
तिम्रो पूजा गर्नेछु
---

जुल्फीमा समातेर
घ्वाईं घ्वाईं पारेर
'मान्छु मान्छु दुहाइ'
भन्ने पारेको होइन
उसबेला मलाई?
लौजा अब त
कपालै खुइल्याइदिन्छु
टक्लु बन्छु
र हेर्छु म पनि
कसले गर्दो रैछ तिम्रो काम !
---
I should be only partially
Blamed for confusing the world
This is all because my mentors
Have confused me all these years
---

If I cannot change,
I can at least improvise;
You know how remixes work?
---

पैँचो पाऊँ न हजुर
अलिकति राम्रा शब्दहरू
खै म त चूप बस्नै पो सकिनँ !
---
सहरमा कुनै हरूवाको
अरण्यरोदन जारी छ
सुकाउँदैछ शहरकै धुवाँले
उसको गोही-अश्रु
रुने रुँदै गर्छ
हुने हुँदै गर्छ
लौ साथी तिमी र म
केही सार्थक गन्थन गरौँ
---
ठुल्ठुला दर्शनहरू
आफैँ ओहोरदोहोर गर्दैनन्
मान्छेले नै ओसारपसार गर्नुपर्छ
---

You claim credits
For the big things you do,
I claim the same
For all the little things I do,
Because in my little world
All little things matter.
---

आइभोरी टावरबाट
हुत्याइएको धुलो
जमीनमा रहनेहरूको
आँखामा पर्छ
दोष हावाले पाउँछ
---

हरेक स्यालको हुइयाँमा
निद्राबाट ब्युँझिने हो भने
कसरी बाँच्छ मान्छे कोलाहलमा?
---

हरेक पेशामा कम्तीमा एउटा
धुन्दुकारी छिरेको हुन्छ
अरूलाई त के गर्ला र त्यसले
आफ्नालाई चैँ खूब पिरेको हुन्छ
---
जति सिंगारपटार गरिदिए पनि
बिरालोले म्याउँ गर्न छोड्दैन,
मैले बुझेको कुरा यही हो लौजा !
---
पौँठेजोरी खेलेर
मजस्तो छुद्रसँग
नघटाऊ कद
हे महामानव !

If You Want


If you want perfection,
Partake in the process;
If you want peace,
Give it to the panicking;
If you want happiness,
Share it from the happy.

It is not about me
O worthy guardians,
It is about you and them;
I only opt an opportunity
To create my own share of
Perfection, peace, happiness.





Facebook Fragments XIX

लेखाजोखा छैन तिमीलाई
आफ्नै जीवनका ठेसहरूको,
भरसक कोशिश नगरे राम्रो
मेरा शब्दहरूसँग ठोक्किन
---

आफूलेमात्र ताप्न फुकेको आगो होला
दाउरा पनि सुकेकै हाल है महोदय,
पोचिएको चिसो पर्यो भने
सास्ती हुन्छ छिमेकीलाई !
---

समय बलवान होस् नहोस्
मैले छोडेको साँढेले कुनै दिन
मलाई नै हान्दैन भन्ने छैन,
मैले ल्याएको परिवर्तनमा
बहिस्कृत मै हुनसक्छु !
---

यो मुलुकमा अब
अपजश लिन नचाहनेहरूबीच
सघन प्रतिस्पर्धा गराई
विजेतालाई पुरस्कृत गर्ने
विशेष व्यवस्था हुनुपर्छ
---

म Fiction मान्दिनँ
Fact पनि मान्दिनँ
अरू केही बाँकी भए
बेलैमा भनिदिनु होला
---

नगरे कै राम्रो
मान्छेको देवत्वकरण,
ग्यारेन्टी नै हुँदैन
कुन बेला बनिदिने हो
छेपारो, बिरालो वा गोही,
वेकारको टेन्सन !
---

यो धर्तिमा बाँचुञ्जेल
सपना देख्न र पूरा गर्न
पछि लाग्नु पर्दो रहेछ
कुनै न कुनै भगवानको
अनि हेर्दा हेर्दै अन्त्यमा
जिम्मा लाउन अधुरा सपनाहरू
पुकार्नु पर्ने रहेछ
कुनै न कुनै भगवानलाई
---

भाँचिएको मन
बढी खतरनाक हुन्छ
भाँडिएको मनभन्दा
---

मान्छे न हो महोदय ऊ पनि
आफ्नो हिसाबको कद खोज्छ
बढ्ने सम्भावनाको हेक्का हुँदा
चेपिएर रहनुको हद खोज्छ
---

सिँचाइको बारेमा
भाषण त ठोक्नु भएछ
तर अन्तर नै खुलेन रे
फोका र मूल बीचको

ठूलो शहरभित्र


       
धुलो अटेको छ,
धुवाँ अटेको छ,
फोहोरको डङ्गुर अटेको छ,
अन्न फल्ने जमिनमा
इट्टै-इट्टाको थुप्रो अटेको छ

अटेका छन्
धुलाम्मे हिलाम्मे बाटाहरू,
तिनै बाटामा अटेका छन्
नयाँ पुराना गाडीहरू

त्यही डङ्गुरको आसपासमा,
त्यही इट्टाको जंगलभित्र,
तिनै बाटाहरूमा,
तिनै गाडीहरूमा,
अटेका छन्
हजारौँ लाखौँ मानिसहरू

सरकार अटेको छ
प्रतिपक्ष अटेको छ
सत्याग्रह अटेको छ
लोकतन्त्र अटेको छ
माफियातन्त्र अटेको छ

यस्ता धेरै कुरा अटेका छन्
यो ठूलो शहरभित्र,
खास त अटेका छन्
खाएर नअघाउने तनहरू
पाएर नरमाउने मनहरू !

कुरा कालको


कसैलाई काल नटाढिएकोमा चिन्ता
कसैलाई काल नजिकिएकोमा त्रास,
धर्ति देख्न नपाउँदै उसैलाई देखेर
च्याँर-च्याँर रोएपछिको हरेक पल
उसकै अघिपछि रहेको छु म
हरेक रात ओछ्यान पुग्न पाउँदा
र हरेक बिहान आफूलाई‌ ओछ्यानमा पाउँदा
ऊप्रति कृतज्ञ हुने गरेको छु
हरेक साँझ गोली निलेर अोछ्यान पर्दा
र हरेक बिहान गोली निल्न ओछ्यान छोड्दा
अलि परबाट आँखा झिम्क्याउँदै मुस्काउँछ ऊ
म सोच्छु ऊ भन्दैछ मलाई‌
चिन्ता नगर् भाइ अझै केही साल
दुईचार मुरी गोली नपचाई
तेरो नम्बर लाग्दैन !

Facebook Fragments XVIII

No matter
Whether you staggered
Or I stretched them to your way,
The point is
You stepped on my toes!
---

कसैको भक्ति वा घृणामा
परिभाषित पहिचान
पानीको फोका हो
---

If you lose interest
In the axe falling to your toes,
What can anyone do about this?
---

It does not matter
How hard you blow your trumpet,
Not also how loud it sounds to you,
Not even how many people hear it,
But how many of them listen to it !
---

Filled with dunces and fools
Is this planet,
The only genius
And the most sensible inhabitant ever born
Is (put your name if you like);
Yes, I mean it:
And I mean that
To this dogma many converge
And are unwilling to be liberated from,
But not (put my name if you like) !
---

कुनै कुनै पगरी
पलपल बिझाउँछ
तर कुरा नबुझेरै होला
टाउकोलाई दोष दिइन्छ
---

यो साला जिब्रो
गज्जबले चले पनि समस्या
अलि अलि चले पनि समस्या
चल्दै नचले पनि समस्या
जिब्रोलाई तालिम नदिई
हतारमा मैदानमा उत्रिए
शब्दको गाँठो खुल्नुअघि नै
धोती खुस्किने झन् समस्या
---

जब पानीको थोपा खसाल्दा
जमिनमा झिल्का उठेको देखिन्छ
तब थाहा हुन्छ खडेरीको अर्थ
---

कतिपय सम्बन्धहरू
असारे बजेटले टालटुल गरेका
भित्री सडकजस्तै हुन्छन्
---

म केका लागि हासौँ,
आफ्नो धोती नखुस्केकोमा
वा उसको खुस्केकोमा?
---

If someday
You mishandle the hammer
And happen to hammer
Your own head,
Who will you hate?
---

मैंले देखेको आधा सत्य
र तिमीले देखेको आधाले
पूरा सत्य बन्दैन मित्र
अपार छ दुनियाँ
अनि अपुरो हाम्रो समझ
सोचलाई सत्य भनी
दुनियाँलाई घोकाउने कोशिश नगर
---

हुनु पर्ने
'दूधको पानी
पानीको दूध'
पुरानो टुक्का
उल्टो रहेछ
---

सडक प्रगतिशील छ
र लगभग सदन पनि,
दुबैको सक्रियतामा हुन्छ परिवर्तन,
तर जब सदन सडकमा ओर्लिन्छ
वा सडक सदनतिर उक्लिन्छ,
परिवर्तनको संकेत नमिल्दै
भाँडभैलो शुरु हुन्छ ।